Wat zou een goed levenseinde zijn?
Ik heb het over het einde.
Ik heb het over sterven.
We zijn veel bezig met hoe goed te leven.
Ik wil het hebben over onze kansen op een goede dood verhogen.
Ik ben geen geriater.
Ik ontwerp leesprogramma's voor peuters en kleuters.
Wat ik weet over dit onderwerp
komt uit een kwalitatieve studie met een steekproefgrootte van 2.
In de laatste paar jaar hielp ik twee vrienden
bij het levenseinde dat ze wilden.
Jim en Shirley Modini brachten de 68 jaar van hun huwelijk
door met eenvoudig leven op hun boerderij van 700 ha
in de bergen van Sonoma County.
Ze hielden net genoeg vee om rond te komen
zodat het grootste deel van hun boerderij een toevluchtsoord kon blijven
voor beren, poema’s en zoveel van de andere dingen
die daar leefden.
Dat was hun droom.
Jim en Shirley waren de 80 voorbij toen ik hen ontmoette.
Ze waren beiden enige kinderen en kozen om kinderloos te blijven.
We werden vrienden, en ik werd hun vertrouwenspersoon
en medische pleitbezorger.
Maar nog belangrijker,
ik begeleidde hen bij hun levenseinde.
Zo leerden we over wat een goed levenseinde is.
In hun laatste jaar kregen Jim en Shirley af te rekenen
met kanker, breuken, infecties en neurologische ziekte.
Het is een feit dat naar ons einde toe onze lichaamsfuncties
en onafhankelijkheid naar nul zakken.
Maar met planning en de juiste mensen
kan de kwaliteit van leven hoog blijven.
Het begin van het einde wordt geactiveerd
door je bewust te worden van je sterfelijkheid.
Dat gaf Jim en Shirley de tijd om de Audubon Canyon Ranch natuurgebieden
hun ranch te laten overnemen na hun dood.
Dit gaf hen de gemoedsrust om door te gaan.
Het kan een diagnose zijn. Of je intuïtie.
Maar op een dag zeg je: "Dit is het einde."
Jim en Shirley lieten hun vrienden weten
dat hun einde nabij was
en dat ze er vrede mee namen.
Sterven aan kanker of sterven aan een neurologische ziekte is niet hetzelfde.
In beide gevallen gaan de laatste dagen over rustige aanvaarding.
Jim stierf eerst. Hij was bewust tot op het einde,
maar op zijn laatste dag kon hij niet meer praten.
Door zijn ogen wisten we wanneer hij dit opnieuw wilde horen:
"Het is helemaal in orde, Jim. We gaan voor Shirley zorgen
hier op de ranch
en ACR gaat de zorg voor je dieren voor altijd op zich nemen."
Vanuit deze ervaring ga ik vijf tips delen.
Ik heb werkbladen online gezet
zodat je je eigen einde in handen kunt nemen.
Het begint met een plan.
De meeste mensen zeggen: "Ik wil graag thuis sterven."
Tachtig procent van de Amerikanen sterven in een ziekenhuis
of verpleeghuis.
Zeggen dat je graag thuis wil sterven, is geen plan.
Veel mensen zeggen: "Als het zo moet, schiet me dan maar dood."
Dat is ook geen plan. Het is illegaal.
(Gelach)
Een plan gaat over het beantwoorden
van eenvoudige vragen over welk einde je wil.
Waar wil je naartoe als je hulpbehoevend wordt?
Welke medische ingrepen wil je nog?
Wie zorgt ervoor dat je plan wordt gevolgd?
Je zal voorsprekers nodig hebben.
Met meer dan één verhoogt je kans
om het einde te krijgen dat je wil.
Ga er niet vanuit dat je echtgenoot of kind de voor de hand liggende keuze is.
Het moet iemand zijn die de tijd en de betrokkenheid heeft
om dit werk goed te doen. Het moet iemand zijn
die met mensen kan werken onder de druk
van een steeds veranderende situatie.
Bereid je ziekenhuisopname voor, dat is cruciaal.
Je gaat waarschijnlijk bij de eerste hulp terechtkomen.
Dat moet goed verlopen.
Hou een samenvatting van één pagina klaar met je medische geschiedenis,
medicatie en informatie van de dokter.
Steek dit in een opvallende envelop
met kopieën van je verzekeringspapieren, je volmacht
en je opdracht om niet te reanimeren.
Zorg ervoor dat je voorsprekers een set in hun auto bewaren.
Kleef een set op je koelkast.
Wanneer je met dit pakket op de spoedafdeling terechtkomt,
is je opname materieel gestroomlijnd.
Je gaat zorgverleners nodig hebben.
Je moet je persoonlijkheid en financiële situatie inschatten om te bepalen
of een woonzorgcentrum
of thuishulp de beste keuze is.
Halve oplossingen voldoen niet.
We overliepen een aantal nogal ondermaatse zorgverleners
voor we het perfecte team vonden
onder leiding van Marcia,
die je niet laat winnen bij bingo alleen maar omdat je doodgaat.
Ze maakt video's van je ranch voor je
als je zelf niet meer naar buiten kan
en Caitlin zal je je ochtendoefeningen niet laten overslaan,
maar weet wanneer je wil horen
dat je vrouw in goede handen is.
Tot slot, de laatste woorden.
Wat wil je horen op het einde
en van wie wil je het horen?
In mijn ervaring wil je horen
dat waarover je je zorgen maakt, in orde is.
Wanneer je weet dat het oké is om los te laten, dan kan het.
Dit is een onderwerp dat normaal angst en ontkenning opwekt.
Ik leerde
dat als we wat tijd steken in de planning van ons levenseinde,
we de beste kansen hebben om onze levenskwaliteit te bewaren.
Hier zijn Jim en Shirley net na de beslissing
over wie de zorg voor hun ranch zou overnemen.
Hier is Jim een paar weken voordat hij stierf.
Hij viert een verjaardag die hij niet verwacht had nog mee te maken.
Hier is Shirley een paar dagen voordat ze stierf.
Er wordt haar een artikel uit de krant van die dag voorgelezen
over de betekenis van het wildreservaat
bij de Modini-ranch.
Jim en Shirley hadden een goed levenseinde,
en door hun verhaal met jullie te delen,
hoop ik dat onze kansen om hetzelfde te doen, toenemen.
Dankjewel.
(Applaus)