Ποιο θα ήταν ένα καλό τέλος ζωής;
Αναφέρομαι στο πολύ τέλος.
Μιλάω για το θάνατο.
Όλοι σκεφτόμαστε πολύ για το πώς να ζήσουμε καλά.
Θα ήθελα να μιλήσω για την αύξηση των πιθανοτήτων μας να πεθάνουμε καλά.
Δεν είμαι γηρίατρος.
Σχεδιάζω προγράμματα ανάγνωσης για παιδιά προσχολικής ηλικίας.
Οι γνώσεις μου πάνω στο θέμα
προέρχονται από μια ποιοτική μελέτη με μέγεθος δείγματος δύο.
Τα τελευταία χρόνια, βοήθησα δύο φίλους
να έχουν το τέλος που ήθελαν.
Ο Τζιμ και η Σίρλεϊ Μοντίνι πέρασαν τα 68 χρόνια του γάμου τους
ζώντας εκτός δικτύου στο 1.700 στρεμμάτων ράντσο τους
στα βουνά της Κομητείας Σανόμα.
Κράτησαν ακριβώς όσα ζώα χρειάζονταν για να τα βγάλουν πέρα,
ώστε το μεγαλύτερο μέρος του ράντσου τους να παραμείνει ένα καταφύγιο
για τις αρκούδες και τα λιοντάρια και τα τόσα πολλά άλλα πλάσματα
που ζούσαν εκεί.
Αυτό ήταν το όνειρό τους.
Γνώρισα τον Τζιμ και την Σίρλεϊ στα ογδόντα τους.
Ήταν και οι δύο μοναχοπαίδια που επέλεξαν να μην κάνουν παιδιά.
Καθώς γίναμε φίλοι, έγινα η εντολοδόχος τους
και η ιατρική τους συνήγορος,
αλλά το σημαντικότερο, έγινα
το άτομο που διαχειρίστηκε τις τελευταίες επιθυμίες τους.
Και διδαχθήκαμε μερικά πράγματα για το πώς να έχουμε ένα καλό τέλος.
Στα τελευταία τους χρόνια, ο Τζιμ και η Σίρλεϊ
αντιμετώπισαν καρκίνους, κατάγματα, λοιμώξεις, νευρολογικές ασθένειες.
Είναι αλήθεια.
Στο τέλος, οι σωματικές μας λειτουργίες
και η ανεξαρτησία μας μειώνονται στο μηδέν.
Διαπιστώσαμε ότι, με ένα σχέδιο και με τους κατάλληλους ανθρώπους,
η ποιότητα ζωής μπορεί να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα.
Η αρχή του τέλους ενεργοποιείται
από ένα γεγονός όπου συνειδητοποιείται η θνησιμότητα, και κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου,
ο Τζιμ και την Σίρλεϊ επέλεξαν την ACR διατήρηση φύσης
να αναλάβει το ράντσο τους όταν φύγουν.
Αυτό τους έδωσε την ηρεμία να προχωρήσουν.
Μπορεί να είναι μια διάγνωση. Ίσως η διαίσθησή σας.
Αλλά, κάποια μέρα θα πείτε «Από αυτό θα πάω».
Ο Τζιμ και η Σίρλεϊ πέρασαν αυτό το διάστημα
με το να ενημερώνουν τους φίλους τους ότι το τέλος τους πλησίαζε
και πως ήταν εντάξει με αυτό.
Ο θάνατος από καρκίνο με τον θάνατο από νευρολογική ασθένεια
είναι διαφορετικοί.
Και στις δύο περιπτώσεις, οι τελευταίες ημέρες σχετίζονται με ήσυχες διαβεβαιώσεις.
Ο Τζιμ πέθανε πρώτος. Είχε συνείδηση μέχρι το τέλος,
αλλά την τελευταία του ημέρα δεν μπορούσε να μιλήσει.
Από τα μάτια του, γνωρίζαμε πως χρειαζόταν να ακούσει ξανά πως
«Είναι όλα έτοιμα Τζιμ. Θα φροντίσουμε την Σίρλεϊ
εδώ στο ράντσο
και η ACR θα φροντίσει τα άγρια ζώα σας για πάντα».
Από αυτή την εμπειρία θα μοιραστώ πέντε πρακτικές.
Έχω ανεβάσει οδηγίες στο Διαδίκτυο,
ώστε εάν θέλετε, να μπορέσετε να σχεδιάσετε το δικό σας τέλος.
Όλα ξεκινούν με ένα σχέδιο.
Οι περισσότεροι άνθρωποι λένε «Θέλω να πεθάνω στο σπίτι».
Το 80% των Αμερικανών πεθαίνουν σε κάποιο νοσοκομείο
ή σε οίκο ευγηρίας.
Το να λέμε ότι θέλουμε να πεθάνουμε σπίτι δεν είναι σχέδιο.
Πολλοί άνθρωποι λένε «Εάν καταντήσω έτσι, σκοτώστε με».
Ούτε αυτό είναι σχέδιο· είναι παράνομο.
(Γέλια)
Ένα σχέδιο περιλαμβάνει απαντήσεις
σε απλές ερωτήσεις για το τέλος που θέλετε.
Πού θα θέλατε να είστε όταν δεν θα είστε πλέον ανεξάρτητοι;
Τι θέλετε από πλευράς ιατρικών παρεμβάσεων;
Και ποιος θα σιγουρέψει ότι το σχέδιό σας ακολουθείται;
Θα χρειαστείτε υποστηρικτές.
Έχοντας παραπάνω από έναν αυξάνετε τις πιθανότητες
να έχετε το τέλος που επιθυμείτε.
Μην υποθέσετε ότι η αυτονόητη επιλογή είναι ο/η σύζυγος ή το παιδί σας.
Θέλετε κάποιον που θα έχει τον χρόνο και την εγγύτητα
να κάνει σωστά αυτή τη δουλειά και θέλετε κάποιον
που να μπορεί να συνεργαστεί με ανθρώπους υπό την πίεση
μιας διαρκώς μεταβαλλόμενης κατάστασης.
Η νοσοκομειακή ετοιμότητα είναι κρίσιμη.
Υπάρχει πιθανότητα να μπείτε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών
και θέλετε αυτό να γίνει σωστά.
Προετοιμάστε μια ολοσέλιδη περίληψη του ιατρικού σας ιστορικού,
της φαρμακευτικής αγωγής και ιατρικές πληροφορίες.
Βάλτε την σε έναν πραγματικά έντονο χρωματικά φάκελο
με αντίγραφα της κάρτας ασφάλισης, του πληρεξούσιου
και της δήλωσης μη ανάνηψης.
Δώστε στους υποστηρικτές ένα αντίγραφο για το αυτοκίνητό τους.
Κολλήστε ένα αντίγραφο πάνω στο ψυγείο σας.
Όταν εμφανιστείτε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με αυτό το πακέτο,
η εισαγωγή σας έχει βελτιωθεί κατά υλικό τρόπο.
Θα χρειαστείτε φροντιστές.
Θα πρέπει να αξιολογήσετε την προσωπικότητά σας και την οικονομική σας κατάσταση
για να καθορίσετε εάν μια κοινότητα φροντίδας ηλικιωμένων
ή η παραμονή στο σπίτι είναι η καλύτερη επιλογή σας.
Σε κάθε περίπτωση, μην επαναπαυθείτε.
Είδαμε κάποιους, όχι και τόσο καλούς, φροντιστές
πριν να βρούμε την τέλεια ομάδα
με επικεφαλής την Μάρσα,
που δεν θα σας αφήσει να κερδίσετε στο μπίνγκο μόνο και μόνο επειδή πεθαίνετε,
αλλά θα βγει έξω να πάρει βίντεο του ράντσου αντί για εσάς
όταν εσείς δεν θα μπορείτε να πάτε εκεί έξω
και την Κέιτλιν, που δεν θα σας αφήσει να παραλείψετε τις πρωινές σας ασκήσεις,
αλλά γνωρίζει πότε χρειάζεστε να ακούσετε
ότι η γυναίκα σας είναι σε καλά χέρια.
Τέλος, τα τελευταία λόγια.
Τι θέλετε να ακούσετε στο τέλος
και από ποιον θέλετε να το ακούσετε;
Από την εμπειρία μου, θα θέλετε να ακούσετε
πως οτιδήποτε για το οποίο ανησυχείτε θα είναι καλά.
Όταν πιστέψετε ότι είναι εντάξει να φύγετε, θα το κάνετε.
Αυτό είναι ένα θέμα που υπό φυσιολογικές συνθήκες επιφέρει φόβο και άρνηση.
Αυτό που έμαθα
είναι πως αν αφιερώσουμε λίγο χρόνο στον σχεδιασμό του τέλος της ζωής μας
έχουμε τις καλύτερες πιθανότητες να διατηρήσουμε την ποιότητα της ζωής μας.
Εδώ βλέπουμε τον Τζιμ και τη Σίρλεϊ αμέσως αφού αποφάσισαν
ποιος θα αναλάβει τη φροντίδα του ράντσου τους.
Εδώ βλέπουμε τον Τζιμ μερικές εβδομάδες προτού πεθάνει,
να γιορτάζει τα γενέθλια που δεν περίμενε να φτάσει.
Εδώ είναι η Σίρλεϊ μερικές ημέρες πριν πεθάνει
να της διαβάζεται ένα άρθρο στην εφημερίδα εκείνης της ημέρας
για τη σπουδαιότητα του καταφυγίου άγριων ζώων
στο ράντσο Μοντίνι.
Ο Τζιμ και η Σίρλεϊ είχαν ένα καλό τέλος ζωής
και μοιραζόμενη την ιστορία τους μαζί σας,
ελπίζω να αυξήσουμε τις πιθανότητές μας να κάνουμε το ίδιο.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκρότημα)